Temat zdjęcia rentgenowskiego pojawia się zwykle wtedy, gdy decyzja o usunięciu zęba już zapadła. Pacjent dowiaduje się, że przed zabiegiem potrzebny jest jeszcze rentgen, i rzadko wie, czy to formalność, czy coś, co wpłynie na przebieg wizyty. Warto więc sprawdzić, co lekarz ocenia przed ekstrakcją i kiedy do samego zdjęcia dochodzą jeszcze badania krwi.
Czy przed każdą ekstrakcją zęba potrzebne jest zdjęcie RTG?
Nie przed każdą, choć w praktyce wykonuje się je bardzo często. Brytyjskie wytyczne radiologii stomatologicznej mówią wprost, że nie ma przekonujących dowodów, by rutynowo prześwietlać dorosłych przed prostym usunięciem zęba. Zdjęcie staje się potrzebne wtedy, gdy ząb był leczony kanałowo, korzeń ułamał się pod dziąsłem albo ósemka wyrosła tylko częściowo.
O RTG decyduje lekarz podczas konsultacji, a na Sądecczyźnie można ją odbyć bez wyjazdu do innego miasta. W gabinecie Nova Dent chirurg szczękowy w Nowym Sączu prowadzi kwalifikację do zabiegu i od razu ustala, czy rentgen będzie potrzebny.
Co widać na zdjęciu zęba, czego nie pokaże zwykły przegląd?
Przede wszystkim to, co kryje się pod dziąsłem. Rentgen ujawnia liczbę i ustawienie korzeni, stan kości wokół ich wierzchołków oraz zmiany zapalne, które nie dają jeszcze objawów. Widać na nim też, jak blisko korzeni przebiega zatoka szczękowa albo kanał żuchwy.
Badanie trwa kilka minut i odbywa się podczas tej samej wizyty, bez osobnego terminu w pracowni. Obraz pojawia się na monitorze zaraz po naświetleniu, bo cyfrowe RTG zębów nie wymaga wywoływania kliszy. Technika cyfrowa oznacza przy tym niższą dawkę promieniowania niż metoda analogowa.
Czym pantomogram różni się od zdjęcia punktowego?
Zasięgiem i przeznaczeniem. Zdjęcie punktowe obejmuje pojedynczy ząb lub kilka sąsiednich i do zaplanowania zwykłej ekstrakcji w zupełności wystarcza, a przy leczeniu kanałowym daje najdokładniejszy obraz korzenia.
Pantomogram pokazuje oba łuki zębowe razem ze szczęką i żuchwą, dlatego sięga się po niego przed usuwaniem ósemek i leczeniem ortodontycznym. Gdy korzeń ósemki sąsiaduje z nerwem zębodołowym dolnym, potrzebna bywa jeszcze tomografia stożkowa.
Przy jakich chorobach lekarz poprosi o badania krwi?
Przy tych, które zmieniają przebieg gojenia. U osoby zdrowej oznaczenia zwykle nie są potrzebne, ale choroby przewlekłe i leki przyjmowane na stałe wpływają na krzepnięcie i odporność. Lekarz może wtedy poprosić o konkretne wyniki:
- Wskaźnik INR u osób przyjmujących acenokumarol lub warfarynę, oznaczany na krótko przed terminem zabiegu.
- Morfologia z oceną płytek krwi przy zaburzeniach krzepnięcia i chorobach hematologicznych.
- Glukoza na czczo lub hemoglobina glikowana u pacjentów z cukrzycą, ponieważ wysokie wartości opóźniają gojenie zębodołu.
Nie zleca się ich jednak każdemu, bo decydują wywiad i lista leków, a nie sam fakt planowanego zabiegu. Osobną sytuacją jest skierowanie na sanację jamy ustnej przed wszczepieniem endoprotezy czy operacją serca, kiedy chory ząb bywa ukrytym ogniskiem zakażenia.
Które badania i zabiegi stomatologiczne refunduje NFZ?
Zdjęcia wewnątrzustne, usunięcie zęba, znieczulenie i pantomogram z opisem. W gabinetach z kontraktem z NFZ wszystkie te świadczenia są bezpłatne, choć pantomogram ma limit: dorosłym przysługuje raz na pięć lat, a dzieciom i młodzieży raz na trzy lata.
Na liście znalazło się nawet operacyjne usunięcie zęba zatrzymanego, choć w praktyce ogranicza je dostępność, bo nie każda placówka ma kontrakt na chirurgię stomatologiczną. Poza refundacją zostaje natomiast tomografia stożkowa, a to zwykle najdroższa pozycja. Zanim więc padnie pytanie o koszt, warto ustalić, jakiego zdjęcia faktycznie wymaga konkretny ząb.
